مصطفى النوراني الاردبيلي

169

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

پلاتلتها عامل بسيار مهم بند آمدن خون و انعقاد خون هستند و اگر تعداد آنها خيلى بيشتر از حد نرمال شود علايم بيماريهايى مىباشند كه بايد درمان شوند . دانشمندان اين خاصيت طالبى را مديون مقدار زيادى مواد شيميايى ضد سرطان كاروتنوئيد كه در طالبى يافت مىشود ، مىدانند . « 1 » شمار - رازيانه مشخصات : در كتب طب سنتى با نام رازيانج نام برده شده است . در ايران در مناطق مختلف رازيانه و باديان سبز گفته مىشود . به لغت رومى كهن « شمار » و به عربى « شَمَر » نامند . رازيانه گياهى است علفى يك ساله و دو ساله كه ارتفاع آن تا 5 / 1 متر مىرسد . ساقه آن داراى شيارهاى طولى موازى است . برگهاى آن با بريدگى عميق به‌طورى است كه براى تبديل به نخها مىشود . دمبرگها در نزديك ساقه حالت غلاف پيدا مىكند ، گلهاى آن زرد و به‌صورت چتر گروهى در انتهاى شاخه گل دهنده ظاهر مىشود . تركيبات شيميايى : از نظر تركيبات شيميايى تخم آن داراى يك اسانس روغنى فرار است كه قسمت عمده آن آنتول ( در حدود 60 درصد ) است و به‌علاوه اسانس رازيانه داراى قند ، لعاب ، مقدار كمى تانن ، روغن ثابت ليماراز و همچنين مواد فنچون ، فلاندرن ، ليمونن ، ديپنتن ، كامفن پينن ، متيل چاويكول ، انيسيك اسيد ، تيموهايدروكينون ، انيستون و سرانجام ويتامين A مىباشد . خواص - كاربرد : به‌طور كلى تخم رازيانه معطر ، محرك و مقوى معده و بادشكن و قاعده‌آور است .

--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 2 ، ص 115 .